Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen

In de openbare ruimte van onze gemeente vinden allerlei activiteiten plaats, zoals wonen, werken en recreëren. Onze kapitaalgoederen faciliteren deze activiteiten. Te denken valt aan wegen, bruggen, lantarenpalen, bomen, speelplaatsen, watergangen, sportvelden, het rioolstelsel en gemeentelijke gebouwen. De gemeente heeft de taak deze kapitaalgoederen te onderhouden. De kwaliteit en het onderhoud van deze kapitaalgoederen is bepalend voor de (jaarlijkse) lasten.
Voor het beheer wordt gewerkt met beheerplannen. Het doel van deze beheerplannen is het adequaat en op het gewenst niveau onderhouden én in stand houden van alle kapitaalgoederen. In Wassenaar is ervoor gekozen de meeste kapitaalgoederen te onderhouden op niveau B. Dit betekent dat het onderhoud zich richt op het in een redelijke staat en veilig houden van de objecten zonder al te veel nadruk op comfort en uitstraling. De financiële gevolgen voortkomend uit de beheerplannen worden verwerkt in de begroting.
Op basis van het in 2023 vastgestelde Beleidsplan Openbare Ruimte 2024-2028 is begin 2025 het Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte 2024-2028 vastgesteld. Dit is het integrale beheerplan voor de onderdelen wegen, bruggen, wegmeubilair, openbare verlichting, verkeersregelingsinstallaties (VRI’s), groen, water en speeltoestellen. Voor het onderdeel riolering is in 2024 het integraal Waterketenplan 2024 vastgesteld. Begin 2026 zal een nieuw Beheerplan Vastgoed worden aangeboden.
De huidige beheerplannen worden in onderstaand overzicht weergegeven. In deze beheerplannen zijn ook de areaalgegevens opgenomen voor de verschillende kapitaalgoederen.

Tabel 9.1 Overzicht beleids/beheerplannen

Wegen
Het onderhoud van wegen binnen de gemeente Wassenaar volgt een gedetailleerde en planmatige aanpak.
De aanpak van wegonderhoud is integraal, waarbij onderhoudswerkzaamheden in de openbare ruimte worden gecombineerd met andere disciplines zoals riolering, ondergrondse infrastructuur, openbare verlichting, en groenvoorzieningen.
Voor 2026 staat onder andere groot onderhoud gepland voor de ventweg Rijksstraatweg-west en de Groot Haesebroekseweg. Voor de Prinsenweg, de Groen van Prinstererlaan en het 2e deel van de Burmanlaan staat vervanging van de wegverharding gepland.

Bruggen
Het onderhoud van civieltechnische kunstwerken zoals bruggen is essentieel voor hun functionaliteit, veiligheid, en esthetische waarde.
Wanneer kunstwerken het minimale kwaliteitsniveau (basisniveau, conditiescore 3) onderschrijden, worden onderhoudsmaatregelen gepland. Deze omvatten taken zoals schoonmaken, vastzetten van losse onderdelen, vervangen van leuningen of dekplanken, en conserveren van staalwerk.
De bruggen bij de Oostdorperweg en de Dirk de Raetlaan zullen in 2026 worden vervangen.

Wegmeubilair
Het wegmeubilair, zoals afvalbakken, verkeersborden en speeltoestellen, is over het algemeen in goede staat. De meeste elementen zijn functioneel, goed gepositioneerd en vertonen weinig tot geen schade of slijtage. Dit zorgt ervoor dat het wegmeubilair vaak een hoge beoordeling van niveau A krijgt. Er zijn echter enkele gevallen van lichte roestvorming en verwering, wat duidt op een beperkte onderhoudsbehoefte.

Openbare verlichting (OVL)
Voor wat betreft de openbare verlichting wordt de komende jaren bijna volledig overgestapt op ledverlichting.
Per 1 januari 2025 was 27% van alle armaturen uitgevoerd in een energiezuinige led-variant. In de jaren 2025-2029 zal gefaseerd het grootste deel van de overige armaturen worden vervangen door duurzame led-verlichting. Door de overstap naar volledig dimbare ledverlichting zal een significante reductie in energieverbruik (ruim 50%) worden gerealiseerd.

Verkeersregelingsinstallaties  (VRI’s)
De kwaliteit van het areaal verkeersregelinstallaties wordt grotendeels bepaald door de mate waarin planmatig onderhoud en vervanging tijdig worden uitgevoerd. Op basis van de onderhoudsgeschiedenis en de geplande vervangingsopgave wordt de technische staat als goed beoordeeld.

Groen
In Wassenaar wordt het onderhoud van groen en bomen serieus genomen, met een focus op frequentie en beeldkwaliteit om de gezondheid en veiligheid van de bomen te waarborgen. Het onderhoud van het groenareaal wordt grotendeels uitgevoerd door de eigen eenheid Onderhoud Openbare Ruimte.
De onderhoudsploegen van de gemeente, onderdeel van team Onderhoud & Groen (team O&G), voeren regelmatig onderhoudsrondes uit.

Speeltoestellen
Het onderhoud van speelvoorzieningen richt zich op veiligheid en duurzaamheid. De technische levensduur van elementen zoals speeltoestellen geeft een indicatie voor vervanging, maar de daadwerkelijke vervanging hangt af van de technische staat en veiligheid. Regelmatige inspecties bepalen wanneer onderhoud of vervanging nodig is. Hoewel speelvoorzieningen niet altijd in perfecte staat zijn, zorgt het onderhoud ervoor dat ze veilig blijven en voldoen aan de veiligheidsnormen.

Water
Dit betreft watergangen en waterbouwkundige kunstwerk zoals duikers, duikerbruggen, damwanden, kademuren, stuwen en steigers. De zorg voor het oppervlaktewater en de goede staat van de waterbouwkundige kunstwerken vormt een complex besturingsvraagstuk. Het streven is om de zorgtaken zodanig in te vullen dat de gestelde doelen op een efficiënte manier worden bereikt.
Op basis van deze inspecties wordt een planning gemaakt voor het onderhoud en vervangen van diverse waterbouwkundige kunstwerken en het periodiek baggeren van de watergangen en maaien van de slootkanten. Voor 2026 staat onder andere de vervanging van diverse beschoeiingen en het baggeren van watergangen gepland.

Riolering
Het onderhoud en beheer van riolering is een wettelijke taak. De gemeente heeft een zorgplicht voor een doelmatige inzameling en transport van het afvalwater binnen haar grondgebied. Ook het verminderen van vervuiling van het oppervlaktewater, bodem en grondwater en voorkomen van wateroverlast door zowel hemelwater als grondwater behoort tot deze zorgplicht.
De kaders waarbinnen het beheer en onderhoud van riolerings- en waterbeheerwerken voor de gemeente komen uit het regionale Integraal Waterketenplan (iWKp) 2024-2028 . Dit geactualiseerde plan is in maart 2024 door de gemeenteraad vastgesteld.
Voor 2026 staat de vervanging van de riolering onder de Prinsenweg gepland. Dit zal worden gecombineerd met de vervanging van de bovenliggende wegverharding.

Vastgoed
Het gemeentelijk vastgoed bestaat uit een kernportefeuille en een strategische portefeuille.
De kernportefeuille bestaat uit het vastgoed met een maatschappelijke functie en het vastgoed voor de huisvesting van de gemeentelijke organisatie.
De strategische portefeuille bestaat uit het gemeentelijk vastgoed zonder een maatschappelijke functie. Hiervoor is in principe het beleid dat deze objecten worden verkocht.
Voor de komende jaren is nog geen beheerplan vastgesteld. Het Beheerplan Vastgoed 2021-2024 is dus nu nog van toepassing. Het nieuwe Beheerplan Vastgoed zal naar verwachting begin 2026 worden opgeleverd.

Tabel 9.2 Overzicht onderhoudslasten kapitaalgoederen

Tabel 9.3 Overzicht kapitaallasten kapitaalgoederen