Belangrijkste resultaten

1.1   Uitvoeringsprogramma’s voortkomend uit beleidsplan Sociaal Domein

In 2025 zijn de volgende uitvoeringsprogramma’s vastgesteld: het Uitvoeringsprogramma Welzijn en Zorg (hierin zijn ook de acties van het Sociaal Team Wassenaar opgenomen) en de Lokale Inclusieagenda. In 2026 worden de Lokale Educatieve Agenda en het Uitvoeringsprogramma Kunst en Cultuur opgesteld. In 2026 worden de activiteiten vanuit de lopende Uitvoeringsprogramma's en de lokale agenda's gemonitord en bijgesteld waar nodig.

1.2   Georganiseerde activiteiten ter bevordering van het versterken van de sociale basis

De sociale basis bestaat uit eerstelijns voorzieningen zoals het Sociaal Team Wassenaar, het CJG, Veilig thuis alsmede preventieve maatregelen als de praktijkondersteuner jeugd en gezin bij de huisarts als  meldpunt bezorgd.
Met de Rijksmiddelen voor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) worden activiteiten georganiseerd ter bevordering van lichamelijke en geestelijke gezondheid en het versterken van de sociale basis. Daarnaast zetten ook diverse partijen in het maatschappelijk veld zich in voor deze doelen. We informeren deze maatschappelijke organisaties over de financiële uitdagingen voor de gemeente vanaf 2026 en verder, en denken samen met hen na over mogelijkheden voor de toekomst.

In 2026 wordt het beheer van de drie ontmoetingscentra (De Peppel, De Plataan en De Oosthof) door de Stichting Maatschappelijke Ondersteuning Wassenaar (SMOW) geborgd. Deze centra spelen een cruciale rol in het versterken van de sociale basis, het tegengaan van eenzaamheid en het bieden van laagdrempelige ontmoetingsmogelijkheden voor inwoners.

In 2026 vervult de Vrijwilligerscentrale Wassenaar (VCW) een sterkere rol in het ondersteunen van kleine vrijwilligersorganisaties via begeleiding, advies en kennisdeling. Het digitale platform wassenaardoet.nl wordt actief ingezet op zichtbaarheid van werving van vrijwilligers. Daarnaast wordt informatie over fondsenwerving beter toegankelijk gemaakt om cofinanciering voor maatschappelijke projecten te stimuleren.

1.3   Nieuwe Verordening en beleidsregels Wet maatschappelijke ondersteuning (inclusief respijtzorg)

Wmo-maatwerkvoorzieningen betreffen alle individuele voorzieningen vanuit de Wmo: hulpmiddelen, vervoer, woningaanpassingen, huishoudelijke hulp, begeleiding en dagbesteding.
De Verordening en beleidsregels voor de Wet maatschappelijke ondersteuning gemeente Wassenaar zijn na de 9e wijziging toe aan vervanging. Het doel van de nieuwe verordening en beleidsregels is om de leesbaarheid, duidelijkheid en de werkbaarheid te verbeteren. Ook worden de jurisprudentie en beleidswijzigingen geactualiseerd.

1.4   Getroffen voorbereidingen voor invoering eigen bijdrage Wmo

De eigen bijdrage voor voorzieningen op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning is nu een vast abonnementstarief. Een wetswijziging was voorgesteld om deze bijdrage weer inkomensafhankelijk te maken. De Tweede Kamer heeft deze wijziging in juni 2025 controversieel verklaard, waardoor invoering is uitgesteld tot waarschijnlijk 2028. De financiële gevolgen van dit uitstel worden verwerkt in de Kadernota 2027 en lijken beperkt te zijn.

1.5   Versterkt lokale implementatie Participatiewet in Balans

De participatiewet die werk en inkomen van Leidschendam-Voorburg voor ons uitvoert behelst inkomensondersteuning (o.a. bijzonder bijstand en kwijtschelding), armoedebeleid en schuldhulpverlening.
Het demissionaire kabinet werkt aan een herziening van de huidige Participatiewet onder de naam Participatiewet in Balans. Deze wetswijziging beoogt een meer mensgerichte, eenvoudige en uitvoerbare benadering van het sociaal domein, waarbij vertrouwen en maatwerk centraal staan. De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel inmiddels aangenomen. De behandeling in de Eerste Kamer staat gepland voor het najaar van 2025. De invoering van de maatregelen zal gefaseerd plaatsvinden, waarbij de eerste wijzigingen naar verwachting per 1 januari 2026 van kracht worden.

1.6   Gefaseerd geïmplementeerd minimabeleid

Ook in 2026 voert de gemeente Wassenaar belangrijke wijzigingen door in het minimabeleid, met als doel de bestaanszekerheid en maatschappelijke participatie te versterken. Deze maatregelen volgen uit het Dynamisch Minimabeleid 2024 en zijn gericht op meer maatwerk en een betere toegankelijkheid voor de inwoners voor wie de minimaregelingen bestemd zijn.

1.7 Consulenten Participatiewet op locatie

In het kader van het streven naar laagdrempelige en toegankelijke dienstverlening start de gemeente Wassenaar in het eerste kwartaal van 2026 met een pilot waarbij consulenten Werk & Inkomen op locatie gesprekken voeren met inwoners. Deze pilot sluit aan bij de ambities uit het Dynamisch Minimabeleid en het Re-integratie- en Participatiebeleid.

2.1   Het Sociaal Team Wassenaar (STW) zet in op doorontwikkeling naar het ‘stevige lokale team’

Het Sociaal Team Wassenaar (STW) vormt al een sterke basis voor lokale ondersteuning van jeugdigen en volwassenen.
We onderzoeken in 2026 de positionering en verdere professionalisering van de toegangsfunctie van het STW. Hiervoor gebruiken we het ‘Verkenningsinstrument Integrale Toegang’ (VIT) van de VNG. Dit instrument helpt om de toegang, lokale teams en integrale dienstverlening van -9 maanden tot 100+ jaar binnen het sociaal domein verder te versterken, volgens het ‘Richtinggevend Kader toegang sociaal domein’.

Door het Rijk worden met name ontwikkelingen voor jeugd in het kader van de Jeugdwet geïnitieerd. In lijn met de Hervormingsagenda Jeugd werken we in 2026 verder aan de doorontwikkeling van het STW tot een nog steviger lokaal team. We versterken de kennis en expertise binnen het team, zodat we onder andere jeugdigen nog beter in samenhang met hun gezin en leefomgeving kunnen ondersteunen.
In aanloop naar het nieuwe inkoopkader jeugd onderzoeken we welke preventieve ondersteuning het STW nog meer aanvullend kan bieden. Het doel is om, waar mogelijk, duurdere tweedelijnszorg te voorkomen. Hiervoor zetten we, waar mogelijk, middelen in van het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Hiernaast is het wellicht noodzakelijk dat er middelen verschuiven van tweedelijnszorg naar preventie.
Het Sociaal Team Wassenaar blijft zich inzetten voor alle inwoners van Wassenaar van jong tot oud.

3.1   Jeugdigen worden betrokken bij de lokale democratie

In 2026 betrekt de gemeente jeugdigen meer bij lokale besluitvorming. Zij worden wegwijs gemaakt in de lokale democratie en uitgenodigd om actief te participeren in de gemeente. Voor het primair onderwijs gebeurt dit via het educatieve programma Democracity van ProDemos, waarin leerlingen op interactieve wijze kennismaken met democratische waarden en besluitvorming. Voor het voortgezet onderwijs organiseren we in samenwerking met het jongerenwerk voorlichtingsactiviteiten over de werking van de gemeenteraad, gekoppeld aan de gemeenteraadsverkiezingen.
Daarnaast werkt de gemeente aan een plan om jeugdigen structureel te betrekken bij onderwerpen die hen aangaan.

3.2   Voorlichting gegeven aan jongeren over gezondheidsbevordering

De gemeente is in 2023 gestart met het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO). Medio 2025 is het lokaal jeugdbeleid geschreven en zijn er gesprekken gevoerd met de betrokken partijen voor het vormgeven van de uitvoering van het jeugdbeleid. Zowel binnen OKO als het lokale jeugdbeleid is aandacht voor voorlichting over gezondheidsbevordering. Eind 2025 wordt er een begin gemaakt met de uitvoering van de speerpunten van het jeugdbeleid. Dit wordt voortgezet in 2026. Eind 2026 wordt er een nieuwe monitor afgenomen.

3.3   Hervormingsagenda Jeugd en uitvoering bestuurlijke opdracht kostenbeheersing Jeugdhulp

De Hervormingsagenda Jeugd, landelijk vastgesteld in 2023, richt zich niet alleen op jeugdhulp maar ook op het versterken van de verbinding met onderwijs, maatschappelijke organisaties en kinderopvang. Gemeenten moeten domeinoverstijgend samenwerken, waarbij de vraag van het gezin centraal staat. In dit kader zetten we in gemeente Wassenaar in op de integrale toegang, het (versterken van het) Sociaal Team Wassenaar (STW) en de inzet van praktijkondersteuners ggz jeugd. De besparing zit bij de inzet van de (geïndiceerde) hulpverlening, maar hier staat een investering van het preventief veld tegenover.

3.4 Regionale inkoop jeugdhulp
In 2026 zet de regio Haaglanden extra in op de uitvoering van deze agenda, gekoppeld aan kostenbeheersing en een nieuw regionaal inkoopkader voor jeugdhulp. Hiervoor worden onder andere bekostigingsvormen, kritieke prestatie-indicatoren (KPI’s) en het inkoopproces uitgewerkt, met het oog op nieuwe contracten per 2027. Lokale implementatie is essentieel en vindt plaats via een projectmatige aanpak in nauwe afstemming met het lokale jeugdbeleid en de Lokale Educatieve Agenda (LEA). Juridische aanpassingen in verordeningen en beleidsregels van Wassenaar zijn voorbereid en worden, na goedkeuring door de gemeenteraad, in 2026 toegepast.

4.1   Evaluatie van het subsidiebeleid (maatschappelijke) organisaties

Eind 2025 of begin 2026 worden de in 2025 vastgestelde subsidieregelingen geëvalueerd. Daar waar nodig worden de regelingen bijgesteld en verbeterd.

5.1   Uitvoering Lokale Inclusieagenda

In juli 2025 heeft het college het Uitvoeringsprogramma Lokale Inclusieagenda vastgesteld. Het programma bevat concrete acties, geprioriteerd op korte termijn (vanaf 2025) en lange termijn (vanaf 2026), waarmee de gemeente gericht kan sturen op inclusie en toegankelijkheid.

5.2   Toegang tot goed onderwijs voor iedereen

LEA
Volgens planning wordt de LEA in januari 2026 vastgesteld door het college en betrokken partners (onderwijs, kinderopvang en sociale partners jeugd). De bijbehorende uitvoeringsagenda zal in mei 2026 gereed zijn.

Voorschoolse educatie
In 2026 zal er een tussentijdse evaluatie van het Beleidsplan voor- en vroegschoolse educatie 2024-2027 "Klaar voor de Start" plaatsvinden om te beoordelen in hoeverre de doelen uit het beleidsplan behaald zijn.

Laaggeletterdheid
Eind 2025 wordt het regioplan laaggeletterdheid opgesteld. De implementatie vindt plaats in 2026.

Nieuwkomersonderwijs primair onderwijs
Vanwege het dalende aantal kinderen is de Wassenaarse Taalklas per 1 juli 2025 gestopt. Leerlingen uit Wassenaar zullen nieuwkomersonderwijs volgen in de Leidse regio.

Nieuwkomersonderwijs voortgezet onderwijs
In 2025 is een pilot Praktisch Leren gestart voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv'ers) woonachtig op de amv-locatie in Wassenaar die onderwijs genieten aan de Internationale Schakelklas (ISK). De pilot loopt tot het einde van het jaar, waarna een uitgebreide evaluatie zal plaatsvinden in 2026.

Leerplicht / Voortijdig schoolverlaters (vsv'ers)
In 2026 voert de gemeente Leidschendam-Voorburg voor Wassenaar zowel het beleid als de uitvoering en handhaving van de Leerplichtwet en het voorkomen en bestrijden van voortijdig schoolverlaten (vsv) uit. Op regionaal niveau wordt gewerkt aan een nieuw programma dat aansluit op de verbrede doelgroep (van jeugdigen tot 27 jaar) die vanwege de nieuwe Wet van school naar duurzaam werk verwacht wordt in 2026.

5.3   Bijdrage geleverd aan de regionale woonzorgvisie en lokale woonvormen bijzondere doelgroepen

In 2026 wordt naar verwachting de regionale Woonzorgvisie vastgesteld. Deze regionale Woonzorgvisie sluit aan bij de Lokale Woonzorgvisie gemeente Wassenaar 2025 die in december 2025 in de gemeenteraad voorligt ter besluitvorming. Zie ook Programma 4, resultaat 1.5.

Toegelicht onder projecten:
5.4   Uitvoering gegeven aan de opvangopgave van asielzoekers
5.5    Uitvoering gegeven aan de opvangopgave van Oekraïense ontheemden

6.1   De actiepunten van de Sportvisie gemeente Wassenaar 2025 worden uitgevoerd

In deze begroting zijn extra middelen uitgetrokken voor sport, sporters en vrijwilligers.
In 2025 is de Sportvisie van de gemeente Wassenaar vastgesteld met 27 actiepunten, waarvan er meerdere in 2026 worden uitgevoerd. Het jeugdledensubsidiebudget wordt verhoogd en er wordt meer geïnvesteerd in duurzame sportaccommodaties en een aantrekkelijke sportomgeving.
Via het Sportakkoord II en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) wordt cofinanciering ingezet voor de Brede Regeling Combinatiefuncties. Hiermee wordt o.a. een sport- en beweegcoach ingezet.

6.2 Sporthal De Schulpwei is in gebruik genomen voor aanvullende sportactiviteiten

De oude sporthal De Schulpwei wordt weer verhuurd, ten behoeve van aanvullende sportactiviteiten. De nieuwe huurder zal De Schulpwei verduurzamen en opknappen. De gemeente heeft per saldo geen lasten meer hiervoor. Beoogd is dat de sportactiviteiten in 2026 weer gaan plaatsvinden in de Schulpwei.
Dit zorgt voor extra financiële middelen voor de gemeente en tegelijkertijd extra ruimte voor de sport aan de Dr. Mansveltkade.

6.3   Er is een opgesteld Uitvoeringsprogramma Kunst en Cultuur

Begin 2026 wordt de Startnotitie Kunst en Cultuur ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad met daaropvolgend de beleidsnota Kunst en Cultuur en het bijhorende uitvoeringsprogramma. Een van de speerpunten is de ontwikkeling van de Wassenaarse jeugd en de betrokkenheid bij (lokale) cultuur stimuleren door middel van voldoende (gesubsidieerd) muziekeducatieaanbod, het cultureel-educatief programma voor (voornamelijk) het primair onderwijs Cultuur met Kwaliteit (CmK4) en samenwerking met sociale programma's als Fit in Wassenaar en OKO. Daarnaast zal de bibliotheek steeds meer invulling geven aan de bredere rol van de bibliotheek conform de in te voeren wettelijke zorgplicht. Ook wordt ingezet op het verder versterken van de lokale culturele infrastructuur door het ondersteunen van culturele initiatieven en de verbinding tussen culturele organisaties, onderwijs en maatschappelijke partners. Tot slot wordt het beheer van de bijzondere kunstcollectie geoptimaliseerd. Een aantal van deze punten is in aanloop naar het eigen uitvoeringsprogramma al opgenomen in het Uitvoeringsprogramma Welzijn en Zorg 2025.

6.4 Renovatie en verduurzaming theater Warenar van start gegaan

Toegelicht onder projecten.

7.1   Het programma Mentaal Lokaal Wassenaar en mentale gezondheid is geborgd

In 2026 start in Wassenaar een lokaal mentaal gezondheidsnetwerk, waarbij Mentaal Lokaal Wassenaar wordt geïntegreerd. Er wordt verkend of een fysiek inlooppunt voor inwoners met ggz-problematiek gerealiseerd kan worden, aansluitend op een breder regionaal aanbod. De bestaande producten van Mentaal Lokaal sluiten gedeeltelijk aan op het netwerk en versterken de samenhang. Ook sluiten de levenslessen op scholen voor voortgezet onderwijs aan bij het landelijke programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO). Deze initiatieven bevorderen laagdrempelige ondersteuning en preventie voor mentale gezondheid.

7.2   Er wordt voldaan aan de wettelijke verplichting voor suïcidepreventie

De gemeente Wassenaar voldoet deels aan de wettelijke verplichting tot suïcidepreventie met de SUMONA-aanpak (Suïcidepreventie, Monitoring en Nazorg), die momenteel voor inwoners in de leeftijd vanaf 16 jaar wordt ingezet. In regionaal verband (H5-regio) wordt in 2026 gekeken naar uitbreiding van het aanbod, vooral voor kinderen en jongeren, voor wie nu nog geen specifieke ondersteuning bestaat. Met de inwerkingtreding van de Wet integrale suïcidepreventie per 1 januari 2026 ontvangt de gemeente Wassenaar extra middelen van het Rijk om dit beleid te versterken. Regionale afstemming en uitbreiding van aanbod zijn hierbij belangrijke aandachtspunten.

7.3   Er is een uitgewerkte aanpak voor het lokaal gezondheidsbeleid

Eind 2025 wordt een beleidsnota Lokaal Gezondheidsbeleid aan de gemeenteraad ter besluitvorming voorgelegd. In deze nota leggen we onze ambities en prioriteiten vast voor de periode 2026-2029. We sluiten met deze beleidsnota aan bij landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen en focussen ons op de grootste lokale uitdagingen als het gaan om gezonde leefstijl.