Financiën

Toelichting begroot 2026

Wettelijke zorgplicht openbare bibliotheken
(nadeel hogere lasten in 2026 € 65.000)
Vanaf 2026 geldt voor gemeenten een wettelijke zorgplicht voor openbare bibliotheken. Deze verplichting houdt in dat gemeenten moeten zorgen voor voldoende en volwaardige bibliotheekvoorzieningen die voldoen aan vastgestelde kwaliteitscriteria. Hiermee wordt de huidige taak om bibliotheken te bevorderen verzwaard naar een daadwerkelijke resultaatsverplichting.
Op basis van de aanvraag van de bibliotheek is gebleken dat voor de uitvoering van deze wettelijke zorgplicht in 2026 een aanvullende bijdrage van € 65.000 benodigd is.

Warenar theaterprogrammering
(nadeel hogere lasten vanaf 2026 € 16.920)
In de periode 2021–2024 is de subsidie voor theaterprogrammering niet geïndexeerd, wat heeft geleid tot een exploitatietekort bij het theater. Vanaf 2026 wordt een inhaal-indexatie van € 16.920 per jaar toegekend om dit tekort op te vangen. Daarmee wordt de continuïteit van de programmering gewaarborgd en blijft de maatschappelijke functie van het theater behouden.

Preventieve schuldhulpverlening
(nadeel hogere lasten vanaf 2026 € 15.000)
De vraag naar preventieve schuldhulpverlening neemt toe. Per 2026 wordt het budget structureel met € 15.000 verhoogd om uitvoering te geven aan de beleidsnota Schuldhulpverlening, die op 1 april 2025 unaniem is vastgesteld door de gemeenteraad. Met deze uitbreiding wordt ingezet op het tijdig bereiken van inwoners met financiële risico’s en het voorkomen van problematische schulden.

Voorkomen wachtlijsten door extra inzet jeugdconsulent
(nadeel hogere lasten in 2026 en 2027 € 81.000)
Om de wettelijke termijnen onder de Jeugdwet te waarborgen is in 2024 en 2025 tijdelijk extra capaciteit ingezet binnen het Sociaal Team Wassenaar. Deze inzet heeft geleid tot het succesvol wegwerken van de wachtlijsten.
Vanwege de aanhoudend hoge caseload en de toenemende instroom wordt deze inzet in 2026 voortgezet. De extra capaciteit (32 uur per week) is nodig om nieuwe wachtlijsten te voorkomen en om uitvoering te geven aan de Hervormingsagenda Jeugd, die meer regie bij gemeentelijke consulenten legt.
De fracties van PvdA, GroenLinks, VVD, D66 en CDA hebben tijdens de behandeling van de Kadernota 2026 een amendement (B) ingediend om deze extra inzet te verlengen tot en met 2027 (raadsbesluit 1 juli 2025). In 2027 volgt een evaluatie over structurele voortzetting.

Bijdrage voor begeleiding Kwadraad in het kader van vroegsignalering
(nadeel hogere lasten in 2026 € 27.000)
De ondersteuning van gezinnen die zich melden bij de Voedselbank wordt sinds 2024 verzorgd door Kwadraad, omdat de Voedselbank zelf niet is toegerust voor intake en begeleiding. Deze aanpak is onderdeel van het gemeentelijk beleid om vroegtijdig hulp te bieden aan inwoners met financiële en sociale problemen. De inzet van Kwadraad valt inmiddels onder regie van het Sociaal Team Wassenaar (STW), wat zorgt voor betere afstemming en effectievere hulpverlening. Gezien de blijvende druk op huishoudens en het belang van vroegsignalering wordt voorgesteld om de huidige inzet voort te zetten in 2026.

Structurele ondersteuning Voedselbank
(nadeel hogere lasten vanaf 2026 € 10.000)
De Stichting Voedselbank Wassenaar voorziet in een groeiende behoefte en is voor haar werkzaamheden grotendeels afhankelijk van donaties van derden. Om minder afhankelijk te zijn van deze fluctuerende inkomsten, wordt vanaf 2026 jaarlijks € 10.000 beschikbaar gesteld. 
Het bedrag is vastgesteld op basis van Amendement A (PvdA, CDA, D66, GroenLinks) tijdens de Kadernotaraad van 1 juli 2025.  

Stopzetten mini-maatwerkbudget
(voordeel lagere lasten vanaf 2026 € 30.780)
Het mini-maatwerkbudget is ingesteld naar aanleiding van een motie van de gemeenteraad, met als doel in individuele gevallen aanvullende financiële ondersteuning te bieden wanneer reguliere regelingen niet toereikend zijn. In de praktijk wordt het budget nauwelijks benut.
Ondersteuning kan ook via andere kanalen worden gerealiseerd, zoals kerken en charitatieve instellingen. Hierdoor wordt deze voorziening vanaf 2026 beëindigd en valt een structureel voordeel van € 30.780 vrij.

Inloopvoorziening geestelijke gezondheidszorg (ggz)
(voordeel lagere lasten vanaf 2027 € 15.000)
Voor de invoering van de inloopfunctie ggz, waarbij de huidige activiteiten van Mentaal Lokaal worden voortgezet, is vanaf 2027 budget beschikbaar in de begroting. Bij de verdere uitwerking kan deze functie met minder middelen worden uitgevoerd, terwijl de voorziening behouden blijft. Hierdoor wordt vanaf 2027 een structureel voordeel van € 15.000 gerealiseerd.

Preventieve activiteiten Jeugdwet en Wmo
(voordeel lagere lasten vanaf 2026 € 12.000)
Deze besparing betreft preventieve activiteiten binnen de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Door kritisch te kijken naar de inzet van middelen en waar mogelijk te financieren uit andere bronnen, zoals de SPUK GALA en IZA, kan het huidige budget worden verlaagd. De structurele besparing van € 12.000 is in de begroting verwerkt vanaf 2026.

Vertraging invoering inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo
(nadeel hogere lasten in 2026 € 215.000, in 2027 € 15.000, in 2028 € 40.000; voordeel lagere lasten vanaf 2029 € 32.000)
De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage voor Wmo-ondersteuning is door het Rijk opnieuw uitgesteld, nu tot 2027. Door het invoeren van een hogere eigen bijdrage Wmo is de verwachting dat er een hogere uitstroom van cliënten en een lagere instroom van nieuwe cliënten voor huishoudelijke ondersteuning is. Door de uitstelling wordt de eerder geraamde besparing van € 215.000 in 2026 en verder niet gerealiseerd. Het Rijk heeft dit verlies voor 2026 gecompenseerd met een eenmalige toevoeging van € 281.000 aan het Gemeentefonds.

Vertraging invoering besparing Hervormingsagenda Jeugd
(nadeel hogere lasten van 2026 t/m 2028 € 200.000; vanaf 2029 € 150.000)
De landelijke uitvoering van de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd is vertraagd, waardoor de eerder geraamde besparingen voor de gemeente Wassenaar later worden gerealiseerd dan gepland.
De Hervormingsagenda Jeugd is medio 2023 vastgesteld met als doel de kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp te verbeteren, het gebruik van specialistische hulp te beperken en de kosten te beheersen, zodat het stelsel financieel houdbaar blijft. Zowel landelijke als regionale maatregelen dragen hieraan bij.
Het Rijk heeft voor de overgangsperiode aanvullende middelen via het Gemeentefonds beschikbaar gesteld. Deze worden ingezet om de jeugdzorg voort te zetten tot de hervormingen volledig zijn ingevoerd en de structurele besparingen vanaf 2029 tot stand komen.

Terugdraaien efficiencymaatregel SPUK 2026
(nadeel hogere lasten 2026 € 75.000)
De in de Kadernota 2025 opgenomen efficiencymaatregel op de specifieke uitkeringen (SPUK’s) is voor 2026 teruggedraaid. Uit de Kamerbrief van 21 mei 2025 is gebleken dat er in 2026 vrijwel geen wijziging plaatsvindt in de SPUK’s die de gemeente Wassenaar van het Rijk ontvangt. Hierdoor zijn de SPUK-gelden in 2026 nog niet vrij besteedbaar. Vooralsnog is de efficiencymaatregel vanaf 2027 nog wel in de begroting opgenomen. Verdere uitstel of afstel van de maatregel zal in de Kadernota 2027 worden gerapporteerd.

Bemoeizorg Openbare geestelijke gezondheidszorg (Oggz)
(nadeel hogere lasten vanaf 2026 € 22.000)
De instroom in bemoeizorgtrajecten binnen de Openbare geestelijke gezondheidszorg (Oggz) is toegenomen, mede door oplopende wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg. Dit heeft geleid tot structureel hogere lasten van € 18.000.
Daarnaast wordt de begeleiding van ex-gedetineerden sinds 2025 structureel uitgevoerd vanuit deze wettelijke taak, waarvoor het budget met € 4.000 is verhoogd. In totaal wordt het Oggz-budget met € 22.000 uitgebreid om blijvend invulling te geven aan deze taak.

Meldpunt Zorgwekkend Gedrag
(nadeel hogere lasten vanaf 2026 € 16.000)
De lasten voor het Meldpunt Zorgwekkend Gedrag zijn structureel toegenomen door cao-gerelateerde indexatie en een stijging van het aantal meldingen en cliënten. Om blijvend uitvoering te geven aan deze wettelijke taak is het budget structureel met € 16.000 verhoogd.

Verhuur Schulpwei
(voordeel lagere lasten vanaf 2026 € 72.623)
Het traject om te komen tot meerjarige verhuur van de oude sporthal De Schulpwei is ingezet. Na gunning zullen de exploitatielasten van de hal, zoals de onderhouds- en energielasten, niet meer drukken op de gemeentelijke begroting. Gelet op de grote belangstelling en de voortgang van het traject kon in 2025 de sporthal in de huidige staat worden overgedragen. Met ingang van 2026 worden de exploitatielasten daarom uit de begroting gehaald.  

Sportvisie
(nadeel hogere lasten in 2026 € 268.000, in 2027 € 333.000 en vanaf 2028 € 388.000)
In aanloop naar besluitvorming over de Sportvisie (najaar 2025) worden al middelen gereserveerd voor drie onderdelen die aansluiten op de verwachte pijlers van deze visie. Dit maakt een tijdige uitvoering mogelijk bij een positief raadsbesluit.
Jeugdledensubsidie : structurele verhoging van € 18.000 om sportdeelname onder jeugdigen te stimuleren en verenigingen financieel vitaal te houden.
Cofinanciering Brede Regeling Combinatiefuncties : vanaf 2027 is een structurele aanvulling van
€ 65.000 nodig om het gemeentelijke aandeel (60%) in de regeling sluitend te maken.
Onderhoud buitensportaccommodaties : planmatig en vervangingsonderhoud wordt vanaf 2026 gemeentelijk opgepakt. Dit leidt tot hogere lasten van € 250.000 in 2026 en 2027, oplopend naar
€ 305.000 vanaf 2028 vanwege toevoeging van het sportcomplex in Het Kerkehout. De verdere uitwerking vindt plaats in overleg met betrokken sportverenigingen en wordt opgenomen in het uitvoeringsprogramma.